AllgemeinBerufliche AnwendungsbereicheErfahrungsberichte

Peter Hess® Akademie Polen- zwei Jahrzehnte der Entwicklung von Klangmassage und Klangtherapie / Akademia Petera Hessa – dwie dekady rozwijania w Polsce metody masażu i terapii

von Gastautor Kornel Wojczuk, aus der Sicht eines Laien.

Polska wersja do znalezienia ponizej……

Erste Kontakte mit Klangschalen

Der erste November ist für viele Menschen auf der ganzen Welt ein wichtiges Datum, dass sich durch die Jahrhunderte alte Tradition verfestigt hat – es ist das Hochfest der Allerheiligen. Für den Verfasser dieses Textes ist dieses Datum auch aus einem ganz anderen Grund sehr wichtig. Am ersten November 1998 wurde Malgosia Musiol während einer Auslandsreise das erste Mal auf eine unauffällige Metallschale aufmerksam. Sie hat sie inmitten von vielen Büchern in einer Amsterdamer Bibliothek, die sich mit der Thematik unterschiedlicher Religionssysteme der ganzen Welt beschäftigt, gesichtet. Nahezu reflexartig hat sie nach der Schale gegriffen und mit ihrem Finger an den Rand getippt. Die Schale erwies sich als ein ungewöhnliches Instrument und schien sehr einfach in der Handhabung zu sein. Es genügte, ihren Rand anzutippen und das Innere der Schale erzeugte einen Klang, der die Fantasie anregte und noch lange nach seinem Entstehen ausklang.

Malgosia war nicht nur sichtlich neugierig geworden: es war eine Liebe auf den ersten Blick. Doch eigentlich müsste es eher Liebe auf den ersten Klang heißen. Die Schale hat sie mitgenommen. Nach etwa drei Monaten ist sie beim Aufräumen ihrer Kommode auf einen Zeitungsartikel über das Peter Hess® Institut in Uenzen gestoßen. Eine Einrichtung, die sich mit der Klangmassage, den Klangmethoden und Klangschalen beschäftigt, solchen wie diese, die sie aus Amsterdam mitgebracht hatte.

Die ersten konkreten Schritte

War es Bestimmung oder vielleicht ein glücklicher Zufall? Sie hat beschlossen, Peter Hess anzurufen. Dies führte dazu, dass sie nach weiteren drei Monaten zur Gesundheitsmesse ins Ruhrgebiet fuhr, um ihn dort zu treffen. Das Gespräch erwies sich als sehr gewinnbringend. Peter Hess beschloss, mit Malgosia nach Polen zu fahren und unseren Mitbürgern seine Methode zu präsentieren. Schon zwischen Ende August und Anfang September 1999 fand die erste intensive, achttägige Schulung in der Peter Hess®-Klangmassage statt. Auf dem Rückweg von Posen nach Berlin hielten sie in einem kleinen Dorf namens Garbicz, nahe der polnisch-deutschen Grenze, an. Damals entwickelte sich bei Malgosia die idyllische Vision eines kleinen Dorfhäuschens. Konnte sie schon in jener Zeit erahnen, welchen starken Einfluss dieser Ausflug auf ihr Leben haben wird?

Im Leben kommt es manchmal vor, dass ein Treffen, das belanglos erscheint oder auch nur ein paar Minuten, in denen wir uns auf etwas konzentrieren, um unseren Alltag zu entlaufen, unsere Existenz enorm beeinflussen können. Leider öffnen sich nur wenige Menschen für ganz neue Erfahrungen. Für die meisten von uns zerfließen solche Treffen, kurze Eindrücke, aber manchmal sind es einfach auch sich ergebende Chancen in der Eintönigkeit des Lebens und unserem Alltag.

Zwei Ausbildungszentren

Wir haben August 2019. Bei einem guten Kaffee im geretteten „über einhundert Jahre altem Haus mit Seele“ erzählt uns Malgosia von der Bildungsstätte, die sie seit Jahren in Garbicz führt. Ich schaue mir den Garten an, in dem ihre Schüler die freie Zeit zwischen den Unterrichtsstunden verbringen. Die Nähe der alten Obstbäume und des kristallsauberen Sees scheint perfekt für die Teilnehmer des Seminars zu sein, die sich auf die Vertiefung in die Geheimnisse der Klangmassage konzentrieren.

Rewal, ein kleiner Ort direkt an der polnischen Ostsee, ist eine weitere Anlaufstelle, an der Malgosia hunderte Teilnehmer ihrer Kurse geschult hat. Es ist das Erholungszentrum Akama und jeder, der dort gewesen ist, weiß um die positive Energie und Lage des Platzes. Rewal war auch der Ort, an dem der Autor des Artikels das erste Mal mit den Klangschalen in Berührung gekommen ist. Die schlichte Beobachtung und erste Teilnahme an dem Seminar hat sein aufrichtiges Interesse und Neugierde geweckt – wohin dieses dort erworbene Wissen wohl weitergegeben wird? Malgosia hat ihr Herz jedoch schon lang an das Dorf Garbicz verloren. Deshalb wurde und wird diese Einrichtung stets weiterentwickelt und im Laufe der Jahre zur Schmiede für weitere hunderte Masseure, Therapeuten, Pädagogen und Klangmassagepraktiker, die diese einzigartigen Peter Hess®-Klangmethoden in ihrer Arbeit nutzen.

Wissenschaftliche Basis

Obwohl Malgosia ohne Zweifel klangsensibilisiert ist (von klein auf hat sie gesungen, Piano gespielt und war Solistin im Theater des Liedes), brauchte sie eine Systematisierung ihres Wissens, um die instinktive Liebe zu den Schalen in ein solides Handwerk umzuwandeln und Heilungsprozesse bei den Menschen zu initiieren, die sich der Klangmassage unterziehen. Natürlich hat Peter Hess seiner fleißigen Schülerin das gesamte Wissen übermittelt, welches sie seit 20 Jahren an ihre Mitbürger weitergibt und welches diese oftmals auf eine sehr kreative Art und Weise in ihrer täglichen Arbeit nutzen.

Ein zweifelfreier Vorteil dieser Methode ist die Tatsache, dass, obwohl ihr Initiator mit vollen Händen aus dem uralten vedischen Wissen der Himalaya-Region geschöpft hat, sein Konzept jedoch ein fester Kanon ist, der auf die Bedürfnisse der Menschen in der westlichen Welt abgestimmt ist. Im Grunde knüpfen die Methoden der Nutzung der Schalen und das Wissen über ihre Wirkung auf die Psyche und Körper vorrangig an das wissenschaftliche Paradigma an, denn auch Peter Hess ist vom Beruf Diplom Ingenieur für Physikalische Technik. Mit der Zeit werden Tibet, Nepal und Indien sein zweites Zuhause und er unterstreicht, dass die Weltwahrnehmung der Nepalesen ihm am Nächsten ist.

Auch in Polen gibt es endlich eine sehr solide, wissenschaftliche Publikation zur Nutzung der Klangschalentherapie. Dr. Ingenieur Marek Portalski hat gemeinsam mit seiner Frau, Dr. Halina Portalska, die Schalen zu einer wissenschaftlichen Arbeit mitgenommen und die Ergebnisse ihrer Erfahrungen sehr genau in der Monographie „Klangschalen – Eigenschaften und Anwendung“ beschrieben. Es ist ein typisch-akademischer Titel und folglich findet man dort auch keine leichten populärwissenschaftlichen Inhalte. Die Eheleute Portalski erweisen sich als konstruktive Fachleute im Bereich der Klanguntersuchung und für einen Leien wird diese Lektüre keine einfache Aufgabe darstellen. Es besteht kein Zweifel, dass solche Publikationen im westlichen Kulturkreis, welcher immer mehr materialistisch eingestellt ist, sehr wichtig sind. Solche Abhandlungen mit unanfechtbaren und wissenschaftlichen Argumenten untermauern die Wirkung dieser Methoden.

Einsatz in verschiedenen Arbeitsfeldern

Die polenweite Verbreitung der Methoden, die durch das Peter Hess® Institut ausgearbeitet wurden, ist enorm. Es reicht, den Namen Peter Hess, Klangmassage oder Klangentspannung zu googeln, und sofort finden wir dutzende Ergebnisse, bei denen jeder Link eine inspirierende Geschichte über das Erscheinen der östlichen Instrumente im Leben unterschiedlicher Menschen und deren Wirkung auf ihr Leben widerspiegelt, aber auch Berichte über die Verbindung der Klangmassage mit der Arbeit dieser Menschen.

Es stellt sich heraus, dass die Schalen nicht nur von Menschen genutzt werden, welche von der östlichen Philosophie fasziniert sind, obwohl wir in unseren Recherchen häufig Jogins, Spezialisten der altertümlichen indischen Medizin Ayurveda oder von Menschen, die entspannungs-therapeutische Konzerte geben (sogenannte „Klangbäder“). Ein sehr interessantes Beispiel für originelle Herangehensweise an das Thema war eine Serie von Konzerten, die in Salzgrotten veranstaltet wurden. Es gibt aber auch Spezialisten, für die der exotisch-kulturelle Kontext bedeutungslos ist und sich das Interesse an den Schalen und Gongs nur auf die konkreten Effekte, welche durch sie entstehen, konzentrieren. Oftmals beweisen diese Menschen ein außergewöhnliches, innovatives Ideenreichtum.

Resozialisierung von Jugendlichen mit Klangmassage

Als interessantes Beispiel könnte das realisierte therapeutisch-pädagogische Programm genannt werden, das für minderjährige Schützlinge von Resozialisierungsanstalten vorbereitet wurde. Dieses Projekt basierte in seinen Grundzügen auf den Methoden des Peter Hess® Institutes mit der Zielsetzung eine soziale Wiederanpassung der jungen Menschen mit Hilfe der Klangtherapie.

Ziele dieser Therapie waren unter anderem: die Reduktion von Aggressionsverhalten, Minderung von Stimmungssenkungen, Abbau von Depressionszuständen, autoaggressivem Verhalten und Selbstmordgedanken. Die Nutzung der Klangmethode von Hess für solche ehrgeizigen Ziele in öffentlichen Einrichtungen verdeutlicht, dass die Klangtherapie ein angesehenes therapeutisches Werkzeug darstellt.

Die Methode von Peter Hess wurde auch in der Resozialisierungsliteratur erwähnt. Unter dem Stichwort alternative Klangtherapie finden wir eine bündige Charakteristik der Instrumente wie auch ihren Einfluss auf den menschlichen Körper. Entsprechend der Thematik dieser breiten Abhandlung sind die Möglichkeiten der Resozialisierung von Kriminellen durch Klänge der Klangschalen besonders in den Vordergrund gestellt. Beschrieben wird unter anderem der Einfluss der Klänge auf ihre Persönlichkeits- und Sozialsphäre. In diesem Zusammenhang scheint auch das Hervorheben der Rolle des Therapeuten sehr wichtig. Die Autoren unterstreichen, dass nur eine geschulte und kompetente Person positive Resultate in solch einer Therapie erzielen kann und eine unsachgemäße Nutzung von Klängen und Resonanz das Gegenteil des gewollten Ergebnisses bewirken können.

Weitere Arbeitsfelder

Ein anderer Bereich, in dem die Methode von Peter Hess genutzt wird, ist die Begleitung von Kindern und Jugendlichen mit psychischer und/oder geistiger Behinderung. Fachleute, die durch Malgosia geschult werden, bearbeiten eigene Programme des Erziehungsunterrichts zur Reduktion negativer Erscheinungen wie Stress, Depression oder Aggression. In der Konsequenz soll eine Beruhigung der Schüler, Verbesserung ihres Wohlbefindens oder Stimulierung ihrer Sinne (Gehörsinn, Tastsinn, Empfindung) erzielt werden.

Jugendliche, die durch die eine oder andere Form einer Dysfunktion betroffen sind, beziehen enorme therapeutische Arbeitsauflagen, aber die Klangschalen haben eine breite Anwendung auch in anderen Lebensbereichen, vom Kindergarten an über die Schule, nachschulischen Aktivitäten bis zu psychologischen und therapeutischen Beratungsstellen. Bei den Treffen mit den Schalen und Gongs, welche in Seniorenklubs organisiert werden, reagieren die Zuhörer sehr stark auf die Klänge und beschreiben diese später als unglaublich, beruhigend und entspannend.

Man sagt, wenn wir unser ganzes Herz in etwas stecken, dann werden wir früher oder später auch Erfolg damit haben. Die Intuition sagt mir, dass Malgosia Musiol noch nicht am Ende ihrer Schaffenskraft angekommen ist.

Malgosia, ich wünsche Dir vom ganzen Herzen weitere 20 erfolgreiche Jahre Arbeit!

Akademia Petera Hessa – dwie dekady rozwijania w Polsce metody masażu i terapii dźwiękiem okiem laika.

1 listopada to dla wielu ludzi na całym świecie bardzo ważna data, to mający swoje umocowanie w wielowiekowej tradycji dzień wszystkich świętych. Dla bohaterki niniejszego tekstu owa data jest jednak bardzo ważna również z innego powodu. Otóż właśnie 1 listopada 1998 roku podczas zagranicznego wyjazdu Małgosia Musioł pierwszy raz zetknęła się z niepozorną, metalową misą. Wypatrzyła ją na półce wśród książek w jednej z amsterdamskich księgarni specjalizującej się w szeroko pojętej tematyce przeróżnych systemów religijnych z wielu zakątków świata. Bezwiednie niemal sięgnęła ręką po niepozorną miseczkę, stuknęła palcem w jej krawędź.  Naczynie owo okazało się być niezwykłym instrumentem, jakże prostym wydawało by się w obsłudze, bo wystarczyło uderzyć palcem w brzeg misy, aby wydobyć z jej wnętrza dogłębnie poruszający wyobraźnię dźwięk, długo wybrzmiewający po jego wzbudzeniu. Małgosia była szczerze zaintrygowana, w zasadzie była to miłość od pierwszego wejrzenia, choć adekwatniej byłoby napisać, że od pierwszego usłyszenia. Misę zabrała do swego mieszkania, wówczas żyła jeszcze w Niemczech. Po około trzech miesiącach porządkując komodę natrafiła wśród nich na gazetę z artykułem o Instytucie Petera Hessa w Uenzen  specjalizującym się w terapeutycznym wykorzystaniu mis dźwiękowych, właśnie takich, jaką z amsterdamskiej wycieczki przywiozła ze sobą do domu. Wiodło ją przeznaczenie, a może był to po prostu szczęśliwy zbieg okoliczności? Postanowiła zadzwonić do Petera, w efekcie czego po kolejnych trzech miesiącach wybrała się na targi zdrowia w Zagłębiu Ruhry, na których się spotkali. Rozmowa jaką przeprowadzili okazała się bardzo owocna. Hess zgodził się pojechać z Małgosią do Polski zaprezentować naszym rodakom opracowaną przez siebie metodę.Już na przełomie sierpnia i września 1999 roku odbyło się w Polsce pierwsze,  intensywne 8-dniowe szkolenie masażu dźwiękiem według metody Petera Hessa. W drodze powrotnej z Poznania do Berlina zatrzymali się w malutkiej wsi Garbicz blisko polsko- niemieckiej granicy. Wtedy od dłuższego już czasu w umyśle Małgosi kiełkowała iddyliczna wizja własnego, wiejskiego domku. Czy mogła wtedy przypuszczać jak dogłębny wpływ na jej życie będzie miał ten wyjazd?

W życiu tak właśnie czasem jest, że jedno spotkanie, błahe z pozoru wydarzenie, kilka minut skupienia na czymś uwagi wyrwane z zabieganej doby, może diametralnie odmienić naszą egzystencję. Niestety tylko niektórzy potrafią się otworzyć na wlanie zupełnie nowej jakości do własnego życia. Dla większości z nas takie spotkania, krótkie iluminacje czy po prostu otwierające się szanse rozpływają się w trudach i monotonii codzienności.

Jest sierpień 2019 roku. Przy wyśmienitej kawie w uratowanym ,ponadstuletnim domu z „duszą,“ Małgosia opowiada nam o ośrodku, który od wielu lat prowadzi w Garbiczu. Omiatam wzrokiem ogród, w którym jej uczniowie spędzają czas wolny pomiędzy kolejnymi zajęciami. Bliskość sędziwych, owocowych drzew i krystalicznie czystego jeziora wydaje się być idealnym otoczeniem dla seminarzystów skupionych na zgłębianiu tajników masażu dźwiękiem.

Dodatkowym miejscem, w którym przeszkoliła setki słuchaczy swych kursów jest ośrodek wypoczynkowy Akama w nadmorskim Rewalu. Każdy kto tam był wie, jak bardzo pozytywne i sprzyjające kursantom jest to miejsce. To zresztą właśnie tam autor artykułu pierwszy raz zetknął się z misami, a obserwowanie, a także częściowe partycypowanie w seminarium wzbudziło w nim szczere zainteresowanie i chęć wybadania tego gdzie dalej wypływa wiedza nabyta przez jego uczestników. Natomiast serce naszej bohaterki już dawno temu zostało we wsi Garbicz i dlatego właśnie tam coraz prężniej działa ośrodek, który stanie się kuźnią kolejnych setek masażystów, terapeutów, pedagogów, oraz praktyków masażu dźwiękiem wykorzystujących w swej codziennej pracy unikatowe metody terapii dźwiękiem opracowanej przez Międzynarodowy Instytut Petera Hessa.

Małgosia, choć niewątpliwie uwrażliwiona dźwiękowo (od małego śpiewała, grała na pianinie, a także była solistką w teatrzyku piosenki) potrzebowała usystematyzowanej wiedzy, aby instynktowną miłość do mis przerodzić w rzetelny warsztat, dzięki któremu możliwe jest zainicjowanie procesów powrotu do zdrowia u osób poddawanych masażowi dźwiękiem. Oczywiście to Peter Hess przekazał swej pilnej uczennicy całą zgromadzoną wiedzę, a ta niestrudzenie od 20 lat dzieli się nią z rodakami, którzy często w bardzo twórczy sposób wykorzystują ją w swej codziennej pracy. Niewątpliwą zaletą tej metody jest to- że choć jej twórca czerpał pełnymi garściami z pradawnej wiedzy vedyjskiej regionu himalajskiego- to sam koncept wypracowany przez Hessa nie jest sztywnym kanonem. W zasadzie sposoby wykorzystywania mis i wiedza o ich oddziaływaniu na ludzką psychikę i ciało w pierwszej kolejności nawiązują do paradygmatu naukowego, bo i sam twórca metody jest z zawodu dyplomowanym inżynierem technik fizykalnych. Z czasem Tybet, Nepal i Indie stają się jego drugim domem, twierdzi wręcz, że Nepalczyków postrzeganie świata i życia jest najblizsze  jego sercu.

Również na polskim podwórku doczekaliśmy się bardzo solidnej, naukowej publikacji poświęconej zastosowaniu w terapii mis dźwiękowych. Dr inż. Marek Portalski wraz z żoną dr Haliną Portalską wzięli na naukowy warsztat misy, a efekty swoich doświadczeń bardzo szczegółowo opisali w monografii „Misy dźwiękowe- właściwości i zastosowanie“. To tytuł stricte akademicki, próżno więc tam szukać łatwo przyswajalnych treści popularno- naukowych. Państwo Portalscy dają się poznać jako wyrafinowani fachowcy w zakresie badania dźwięku, a dla laika lektura książki na pewno nie będzie zadaniem łatwym. Nie ma jednak wątpliwości, że takie publikacje- w zachodnim kręgu kulturowym, coraz bardziej zlaicyzowanym i materialistycznie nastawionym- są bardzo ważne, bo w rękach ludzi korzystających z alternatywnych do współczesnej medycyny metod leczenia pozostawiają niepodważalne, naukowe argumenty świadczące o skuteczności owych metod.

Żeby przekonać się o zasięgu w samej tylko Polsce metod wypracowanych przez Instytut Petera Hess wystarczy wygooglować kilka fraz zawierających np. nazwisko twórcy, czy nawiązujących do masażu, relaksu dźwiękiem mis etc. Od razu ładują się nam dziesiątki rekordów, a każdy link, to inspirująca historia o tym, jak w życiu bardzo różnych ludzi pojawiły się te wschodnie instrumenty, jak wpłynęły na ich życie, czy też w jaki sposób masaż dźwiękiem łączą ze swą pracą. Okazuje się, że misy to nie tylko domena ludzi zafascynowanych wschodem, choć oczywiście co i rusz w swych internetowych poszukiwaniach natrafiamy na joginów i joginki, specjalistów od starożytnej medycyny indyjskiej Ayurvedy, czy też artystów organizujących koncerty relaksacyjno- terapeutyczne (tzw. „kąpiele dźwiękowe”). Bardzo ciekawym przykładem oryginalnego podejścia w tym temacie była seria koncertów organizowanych w grotach solnych. Nie brakuje jednak specjalistów, dla których egzotyczny kontekst kulturowy nie ma większego znaczenia, a ich zainteresowanie misami i gongami koncentruje się na konkretnych efektach, jakie przy ich pomocy można uzyskać. Często ludzie Ci wykazują się niebywałym nowatorstwem, a jednym z bardzo ciekawych przykładów był realizowany program terapeutyczno- wychowawczy przygotowany dla nieletnich wychowanków placówek resocjalizacyjnych, który w znacznej mierze bazował na założeniach metody Instytutu Petera Hessa. Celem projektu była readaptacja społeczna młodych ludzi właśnie głównie z wykorzystaniem terapii dźwiękiem. Wśród celów terapii wymieniano chociażby takie, jak redukcja zachowań związanych z przemocą i agresją, czy redukcja stanów obniżenia nastroju, stanów depresyjnych, tendencji do autoagresji i prób samobójczych. Wykorzystanie metod Hessa do osiągnięcia tak ambitnych celów w państwowych placówkach wychowawczych ewidentnie wskazuje na to, że terapia dźwiękiem to poważane narzędzie terapeutyczne.

Metoda Petera Hessa nie została również pominięta w literaturze dotyczącej resocjalizacji. Pod hasłem alternatywna terapia dźwiękiem znajdujemy zwięzłą charakterystykę samych instrumentów, jak i ich oddziaływania na ludzki organizm. Zgodnie z tematem tej obszernej pracy szczególnie wyeksponowane są możliwości, jakie w resocjalizacji przestępców można uzyskiwać dzięki zastosowaniu dźwięków mis himalajskich, w zakresie wpływania na ich sferę osobowościową i społeczną. Nader istotne wydaje się wyeksponowanie w tym zadaniu roli terapeuty. Autorzy dobitnie podkreślają, że tylko osoba odpowiednio przeszkolona i kompetentna jest w stanie uzyskiwać pozytywne rezultaty takiej terapii, a nieumiejętne wykorzystanie dźwięków i rezonansu emitowanego przez misy może przynieść skutki odwrotne od zamierzonych.

Kolejnym obszarem, na którym z sukcesami stosowana jest metoda Petera Hessa to rewalidacja dzieci i młodzieży dotkniętych niepełnosprawnością fizyczną i/lub psychiczną. Specjaliści wyszkoleni przez Małgosię Musioł opracowują autorskie programy zajęć wychowawczych, których celem jest redukcja takich negatywnych zjawisk jak stres, depresja czy agresja. W konsekwencji ma to doprowadzić do wyciszenia uczniów, poprawienia ich samopoczucia, czy też stymulowania narządów zmysłów (słuchu, dotyku, czucia).

Siłą rzeczy duże nakłady terapeutycznej pracy kładzie się na młodzież dotkniętą taką, czy inną formą dysfunkcjonalności, ale misy znalazły także szerokie zastosowanie w wielu dziedzinach zycia   od przedszkola ,,poprzez szkołę ,zajęcia pozalekcyjne,w poradniach psychologicznych i terapeutycznych.  Spotkania z udziałem mis i gongów  organizowane są również w Klubach Seniorów, a zgromadzona publiczność bardzo żywo reaguje na dźwięki  opisując je później jako niesamowite, uspokajające i odprężające.

20 lat pracy u podstaw, powolnego przebijania się do społecznej świadomości, często wręcz przełamywania tabu (wszak metoda Petera Hessa, choć opracowana z myślą o zachodnich odbiorcach, swe źródło ma w kulturze państw regionu himalajskiego, zatem jej popularyzacja w kraju europejskiego kręgu kulturowego nie była zadaniem łatwym). Mówi się jednak, że jeśli w coś wkładamy całe serce, to prędzej czy później odniesiemy sukces. Intuicja podpowiada mi, że Małgosia Musioł nie postawiła jeszcze kropki nad i.

Małgosiu, z całego serca życzę co najmniej kolejnych dwudziestu, równie owocnych lat pracy!

Schreibe einen Kommentar

Deine E-Mail-Adresse wird nicht veröffentlicht. Erforderliche Felder sind mit * markiert.